Evcil hayvanlar neden ölür
Evcil hayvanlar ölmez, öldürülür.

Evcil hayvanlar neden ölür

Genel
Yayım: 16.05.2022

Konu içeriğimiz bazı kesimleri rahatsız edecek olsa da, söz konusu evcil hayvanlar ise konuya daha özenli ve anlayışlı bir şekilde yaklaşabiliriz. Evcil hayvanların ölüm sebeplerini tek tek inceliyor ve çoğu hayvanın ölmediğini, aksine bilinçsiz sahipler tarafından öldürüldüğünü iddia ediyoruz. Nasıl mı?

Yalnızca ülkemizde değil, tüm dünyada evcil hayvan ölüm sebeplerinin en başında bilinçsizlik gelmektedir. Bu konuda farkındalık yaratma görevi en çok hayvanları koruma dernekleri ve topluluklarına düşüyor olsa da, maalesef onların hayvanları sevme ve sevdirme faaliyetlerini çok doğru bir şekilde icra edebildiklerini düşünmüyoruz. Petcil bunun için yayın hayatına başlamış ve bu konuda evcil hayvan sahiplerini eğitim ve bilgilendirme platformu olacaktır.

Konuyu uzatmadan önce hayvanlar için ölüm sebeplerini şöyle bir sıralayalım;

  1. Yanlış veya yetersiz beslenme
  2. Yanlış veya yetersiz bakım
  3. Yanlış teşhis veya müdahale
  4. Yanlış alan veya koşullarda hayvan bakmak
  5. Değersizlik

1. Yanlış veya yetersiz beslenme

Evcil hayvan türlerinin her biri benzersiz bir diyete sahiptir. Bu diyetin çeşitliliği hayvan sağlığını etkileyen en büyük faktörlerden biridir. Gelişigüzel veya kısıtlı yiyecek türleri ile hayvanı beslemek ona zarardan başka bir şey vermeyecektir. İnsanların sağlıklı yaşamı için gerekli olan her şey hayvanlar içinde geçerli olup, zengin beslenme çeşitliliği listenin başında gelecek kadar önemli.

Bir canlının nasıl beslenmesi gerektiğini, onun için zararlı olabilecek gıdaları ve ihtiyaç duyduğu gıda türlerini öğrendikten sonra canlıya sahip olmanız gereklidir. Ufak bir örnek vermek gerekir ise, hemen hemen herkesin uygulamış olduğu artan ev yemeklerini hayvana yedirmek doğru mudur? Hiç değil... Çünkü baharatlı yiyecekler hayvanlar için hiç doğru bir seçim değildir.

Başka bir örnekle, bir kuş türü için her gün önüne sadece çekirdek veya tek çeşit kuş yemi koyup onunla beslemekte yanlıştır.  Kuşların belirli dönemlerde kil'e ihtiyaç duyduklarını biliyor muydunuz? Peki ya, tavşanların bol yeşillik ile beslenmemesi gerektiğini ? Tavşanın ana öğünü kuru otlardan oluşmalıdır (saman, kuru yonca vs.) ve yeşillik ara öğün olarak tavşanın yetişkinlik durumuna kullanılmalıdır.

Sizde evcil hayvanım neden öldü diyorsanız, yukarıda yer alan yanlışları yapıp yapmadığınızı öğrenmek için hayvanınızın doğal yaşantısında beslenme biçimini hemen araştırın ve benzer şekilde (veya benzer içeriği barındıran mamalar ile) beslemeye özen gösterin. Doğadan koparılan bir canlıya, doğada ki beslenme çeşitliliğini sağlayamazsanız sonunda sağlık sorunları yaşayacaktır. Lütfen kendinizi, her gün tost ile beslendiğinizi düşünün. Bir süre sonra sindirim sisteminiz uyarı verecektir.

2. Yanlış veya yetersiz bakım

Günümüzde pek çok insan yapımı ırklar (farklı ırkların melezlenmesi) olduğunu düşünürsek, bazı hayvan türlerinin normalden daha fazla veya daha özenli bakıma ihtiyacı olabilmektedir. Örneğin Pug cinsi bir köpeğin gözleri, Exotic Shorthair cinsi bir kedinin tüyleri, Scottish Fold cinsinin ise kulakları ekstra bakım isteyebilir. Peki bunlar evcil hayvanımızı öldürmek için yeterli midir? Yeterlidir... Hayvanlarda stres, sağlık sorunlarının zeminini hazırlamaktadır. 

Evcil hayvanınız için en doğru bakım kurallarını ve bu gerekliliklere ayıracak zamanınız olup olmadığını acilen öğrenmenizi tavsiye ediyoruz.

3. Yanlış teşhis veya müdahale

Herhangi bir sağlık sorununda bir veterinere danışmadan hareket etmek çok yanlıştır. Aynı hatayı insanlar kendi hastalıkları içinde sık sık yaparlar. Hayvanlar için kendi başınıza teşhis koymaya çalışmak ve bu konuda araştırmalar yaparak yanlış tedaviye yönelebilirsiniz. Belirtiler ile araştırmalarınız sonucunda benzer belirtileri gösteren hastalığı varsayarak hayvana müdahale etmek veya zaman kaybetmek acı sonla sonuçlanabilir. Başkasının evcilin de oluşan belirtiler ile sizin hayvanınız da oluşan belirtiler her ne kadar benzerlik gösteriyor olsa da, bunun altında farklı bir hastalık yatma ihtimali en az o benzerlik kadar yüksektir. Çünkü bir çok hastalık aynı belirtileri veriyor. Herhangi bir sağlık sorununda kendinize gösterdiğiniz özeni hayvanınız içinde göstererek bir veterinere danışmalısınız.

4. Yanlış alan veya koşullarda hayvan bakmak

En sık yapılan hatalardan biridir. Sahip olunan hayvanın ihtiyaç duyduğu bakım alanının genişliği, sıcaklığı, hijyeni ve diğer gereksinimlerini öğrenmeden ona değer verdiğinizi sanmak. Çünkü bunların hepsi, hayvanların sağlıklı yaşam şartlarını oluşturmakta olup, biri veya daha fazlasının eksikliği ölüme sebebiyet verebilir. Bir akvaryum balığından süs köpeğine kadar tüm canlılar için uygun yaşam şartlarını bilmeden beslemek bilinçsizliğin baş göstergesidir. Bu yüzdendir ki kedi veya köpek için bile dış alan veya ev içerisinde beslenebilecek türler olmak üzere ikiye ayrılır. 

Hayvanlarda tüylerin sıklığı, uzunluğu ve kürklerin katmanları gibi özellikler onlar için uygun yaşam standardını belirler. Beslediğiniz canlı için ideal sıcaklığı biliyor musunuz?

Doberman gibi çevik ve yüksek enerjili bir köpeği ev içerisine hapis etmek ile, Pomeranian veya Pug gibi kısa bacaklı köpekleri çok uzun süreler yürütmek aynı sorunlara (stres veya strese bağlı hastalıklar) yol açabilir. Köpeğiniz için en ideal aktivite süresini biliyor musunuz?

Bir Lepistes balığı ile Tropheus balığının ihtiyaç duyduğu akvaryum hacmi, su değerleri ve diyeti aynı değildir. Lepistes protein içerikli besinleri tüketirken, Tropheus balığı protein içerikli yem sebebi ile bloat olarak ölebiliyor. Aynı zamanda beslenecek balık başına düşecek yeterli hacim sağlanmaz ise, akvaryumda stres veya kavgalar balıkları ölüme götürebiliyor. Hatta erkek ve dişi oranlarını yanlış ayarlamak bile yine balıkların ölüm sebeplerinden yalnızca biridir.

5. Değersizlik

Son maddemiz olan değersizlik, yukarıda yazılı bir çok madde de olduğu gibi bilinçsizlik ve özensizliği işaret eden maddemizdir. Bir çok insan (kendini en çok hayvan sever olarak tanımlayan dahil) evcil hayvan satışına karşı olmasına rağmen, hayvanlarına maddi değer üzerinden yaklaşım göstermektedir. Örneğin yüksek değere sahip Toy Poodle, Pomeranian gibi cinsler sağlık hizmetlerinden pek ala faydalanabilirken, hemen hemen her evde en az bir kere beslenmiş kuşlar, akvaryum balıkları, tekir veya yüksek maddi değere sahip olmayan diğer cins kediler, aynı şekilde maddi değere sahip olmayan köpekler ne oranda veteriner hizmetlerinden yararlanabiliyor? Maalesef yüksek maddi değere sahip hayvanlara oranla yok denebilecek kadar az. 

Genelde hayvan sahipleri bu değersizlik belirtilerini, hayvanlarını beslenme biçimlerin de gösterebilmektedir. Markalaşmış cins hayvanların daha kaliteli mamalar ile beslendiğini çevrenizde görebilirsiniz. Aynı kaliteli mamalara talep gösteren "tekir, sarman veya herhangi bir cins olmayan köpek" sahip sayısı neden az? Petshoplar da yer alan en kaliteli ve yüksek fiyatlı mamalar hangi cinslerin karnını doyuruyor? Yemek artıkları ile beslenen hayvanların çoğunu, insanlar tarafından ucuz görülen hayvanların oluşturduğunu biliyor musunuz? 

Sağlık ile ilgili basit bir örnek verelim. 100 TL değerinde olan muhabbet kuşu için kendi değerinden daha fazla para ödeyerek maalesef tedavileri yaptırılmıyor. Beslemek istediği kuş, balık, kedi veya köpek hakkında araştırma yapmadan bodoslama sahiplenerek evlerimize getirmek onlara zarardan başka bir şey vermeyecektir. Çünkü, maliyeti düşük olan hasta canlının ölümünü düşünen sahiplerde, "ölürse ölsün, veterinere vereceğim o parayla ben iki tane daha alırım" gibi bir düşünce olabilmektedir.

Minimum 18.000 TL ücret ödeyerek sahip olabileceğiniz orjinal Maltese köpeği için bakım araştırmalarının, evlenmeden önce doğru eş seçimi araştırmasından daha fazla yapıldığını tahmin etmek hiç zor değil. Kısacası, hayvanın maddi değeri sizin ona yaklaşımınızı ve onun iyilik ve sağlığı için bilinçlenme arzunuzu etkileyerek, onu ölüme yada sağlıklı bir geleceğe götürebilen bir faktör oluyor. Bu kadar pahalı bir köpek veya kedinin burnu aksa sahiplerinin hemen bir veterinere başvurduğunu tahmin ediyorsunuzdur.

Evcil hayvanların ölüm sebepleri olarak, tüm başlıklar bizi hayvanlar hakkında bilinçsizliğe götürmektedir. Lütfen bir canlıya sahip olma ve canlının sağlığını koruma sorumluluğunu bilinçli bir şekilde yerine getirin.

Her şeyin özeti öğrenin!

Bir şeye sahip olmadan önce (mesela bir araba, yeni bir telefon, sadece cildinizi yumuşak tutmakla görevli basit bir krem kadar) yapmış olduğunuz araştırmaları, acele etmeden evcil hayvanlarınız içinde yapmanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.

Akvaryum balığı kadar küçük ve maddi değeri az olan veya bir yarış atı kadar yüksek değerli olabilecek her canlının eğer ölmesini istemiyorsanız, canlıya sahip olmadan önce o canlı hakkında bol bol bilgi edinin. Belki balığınız, belki kuşunuz için veteriner masrafı yapmaktan kaçınmayı normal görüyor olabilirsiniz, öyleyse bilgi edinme sayesinde bir veterinere ihtiyaç duyma olasılığınızı düşürebilirsiniz. O canlı için bu kadarını da yapamıyorsanız, artık hayvan sevginizden şüphe duymanız için hiç bir engel yoktur. Bir canlıya sahip olma fikrinden hızlıca uzaklaşabilirsiniz.

Sevgiyle ve bilgiyle kalın.

Yorumlar (1)
Cihan Yılmaz
Cihan Yılmaz
16.05.2022 17:31
Çok güzel bir konuya değinmişsiniz emeğinize kaleminize sağlık. Evcil hayvanlar ölmez, öldürülür. Çok teşekkür.